Thuisbatterij zonder aansturing kost u geld

De meeste mensen kopen een thuisbatterij niet om stroom op te slaan, maar om te profiteren van het prijsverschil tussen goedkope en dure uren. Die winst zit niet in de batterij; die zit in de software die hem aanstuurt. Valt die software weg, dan blijft er een dure kast over die niets bijzonders meer doet — en soms iets dat ronduit ongunstig is.

Waar komt de opbrengst van een thuisbatterij vandaan?

Uit drie bronnen, in oplopende volgorde van opbrengst. De eerste is zelfconsumptie: zonnestroom die u overdag opslaat en ’s avonds gebruikt in plaats van terug te leveren. De tweede is het vermijden van terugleverkosten, doordat de batterij de middagpiek van uw panelen opvangt. De derde en meestal grootste is prijssturing: laden wanneer stroom goedkoop is en ontladen wanneer die duur is.

Alleen de eerste bron werkt zonder aansturing. De tweede werkt half. De derde valt volledig weg. Dat is waarom een batterij zonder besturing niet ongeveer even goed presteert, maar in een heel andere orde van grootte terechtkomt.

Hoe merkt u dat de aansturing is weggevallen?

• De batterij laadt midden op de dag op, terwijl de stroom juist duur is.
• Het laadpercentage staat dagenlang op hetzelfde getal, vaak rond de vijftig procent.
• U ziet geen handelsmomenten meer in de app, of de app toont alleen nog verouderde data.
• Zonnestroom gaat naar het net terwijl de batterij niet vol is.
• ’s Avonds koopt u stroom in terwijl de batterij nog geladen is.

Waarom kan een stilstaande batterij u geld kosten?

Het vervelendste scenario is niet nul opbrengst, maar negatieve opbrengst. Dat gebeurt wanneer een batterij nog wel schakelt, maar op instellingen die niet meer bij uw contract passen: hij koopt in als de stroom duur is en levert terug als dat weinig oplevert. Bij een contract met uurtarieven kan dat verschil per cyclus oplopen, en een batterij maakt honderden cycli per jaar.

Heeft u daarnaast een contract met terugleverkosten, dan raakt het u dubbel: de batterij vangt de zonnepiek niet meer op, waardoor u juist die kosten betaalt die de batterij had moeten voorkomen. Dit patroon zien wij het vaakst bij mensen die zich melden met de klacht dat de besparing is verdwenen. Dat is dus geen gevoel, maar meetbaar gedrag.

Hoe rekent u zelf na wat het u kost?

1. 1

   Pak twee jaarafrekeningen

   Eén uit het jaar waarin de batterij nog werkte en één van daarna. Kijk niet naar het eindbedrag — dat wordt vertroebeld door tariefwijzigingen — maar naar het aantal kilowattuur dat u heeft ingekocht.

2. 2

   Vergelijk de inkoop in dure uren

   Heeft u een contract met uurtarieven, dan staat in uw verbruiksoverzicht wanneer u heeft ingekocht. Een werkende batterij verschuift die inkoop naar de nacht en de vroege middag. Ziet u de inkoop juist in de avondpiek staan, dan stuurt er niets.

3. 3

   Kijk naar één willekeurige dag in de app

   Dit is de snelste controle. Open de app van uw omvormer en bekijk de laadgrafiek van een dag vorige week. Een vlakke lijn of laadmomenten die nergens op slaan, betekent dat de aansturing weg is.

Wat is er meestal aan de hand?

In verreweg de meeste gevallen die wij zien is de hardware volstrekt in orde. Het probleem zit in een verlopen koppeling, een cloudaccount op naam van een bedrijf dat niet meer bestaat, een datalogger die na een routerwissel nooit opnieuw verbinding maakte, of een handelsplatform dat er simpelweg mee is opgehouden.

Dat klinkt vervelend, maar het is goed nieuws. Software is aanzienlijk goedkoper te herstellen dan hardware, en het herstel is meestal binnen enkele werkdagen rond. Wie u vertelt dat er een nieuwe batterij nodig is, heeft daar vrijwel altijd een verkoopbelang bij.

Wilt u weten of dit bij u speelt, dan is de situatiekiezer op de homepage de snelste eerste stap; die kost u niets en vraagt geen gegevens. Wilt u het laten bevestigen, dan kijken wij bij de behandeling Aansturing herstellen eerst kosteloos mee in wat uw systeem nog doet voordat er ook maar iets wordt geoffreerd.

Maakt uw contractvorm nog verschil?

Een groot verschil zelfs, en dat wordt vaak over het hoofd gezien. Prijssturing werkt alleen als er iets te sturen valt. Bij een contract met vaste tarieven is elk uur even duur; dan is er geen prijsverschil om op te handelen en blijft alleen zelfconsumptie over. Bij een contract met uurtarieven loopt het verschil tussen het goedkoopste en het duurste uur van een dag flink op, en juist daar zit de winst van een aangestuurde batterij.

Dat betekent ook iets voor de diagnose. Ziet u dat uw batterij niets meer doet én heeft u recent uw energiecontract gewijzigd, dan kan dat de oorzaak zijn in plaats van een technisch probleem. Wij vragen daar bij een aanvraag altijd naar, want het scheelt een onnodige zoektocht in de techniek.

Wat doet u als u het niet zeker weet?

Twijfel is hier de normale toestand. De meeste eigenaren hebben geen manier om te beoordelen of hun batterij goed presteert; er is geen lampje dat aangeeft dat de aansturing weg is. Het systeem draait, de app doet iets, en pas op de jaarafrekening blijkt dat er iets niet klopt. Dat is precies waarom deze storing zo lang onopgemerkt blijft.

De goedkoopste controle is een uitlezing op afstand. Daarvoor hoeft er niemand langs te komen: uit de laadhistorie van uw omvormer is binnen een kwartier te zien of er nog gestuurd wordt en op welke momenten. Blijkt alles in orde, dan weet u dat en kost het u niets. Blijkt er iets mis, dan weet u wat en waarom voordat er ook maar iets geoffreerd is.